Hatian sa ari-arian

Dear Atty. Acosta,

MAY UNANG ASAWA ang aking asawa. Sila ay ikinasal noong 1967 at nagkaroon ng limang anak. Nakilala ko ang a-king asawa habang kasal pa siya sa kanyang unang asawa. Hindi namin sinasadya na mahulog ang aming loob sa isa’t isa. Nagbunga ang aming pag-iibigan ng kambal na anak. Ipinanganak sila noong 1994. Noong 2006, namatay po ang unang asawa ng asawa ko. Noong 2008 ay ikinasal kami.

Idudulog ko po sana ang aking problema sa mga ari-arian ng aking asawa. Noong 1985 nagbigay ng lupa ang mga magulang ng aking asawa sa kanya. Noong 2009 lang nairehistro ng asawa ko ang lupa sa pangalan niya. Ang titulo ng lupa ay nakapangalan sa asawa ko at nakasaad doon na married siya sa akin.

Nakabili ang aking asawa ng lupa sa isang subdivision. Ipinangalan niya sa isa sa mga anak niya sa kanyang unang asawa ang titulo ng lupa. Nakapagpundar din kami ng tricycle. Paano po ang magiging hatian sa ari-arian ng aking asawa?

Meron din pong insurance ang aking asawa. Sino po ang mga beneficiaries sa insurance proceeds niya?

Mrs. Concepcion

 

Dear Mrs. Concepcion,

BAGO NAMIN SAGUTIN ang iyong mga katanungan ay nararapat na ipaliwanag muna namin ang estado ng mga anak ng iyong asawa. Ang limang anak ng iyong asawa sa kanyang unang kasal ay masasabing lehitimong mga anak o legitimate children. Sila ay lehitong mga anak o legitimate children ng iyong asawa dahil ang mga magulang nila ay kasal nang sila’y ipina-nganak. Samantala, ang kambal mong anak ay masasabing hindi lehitimong mga anak o illegitimate children dahil hindi pa kayo kasal ng iyong asawa nang sila’y iyong ipinanganak .

Ang ari-arian ng namatay ay mamanahin ng kanyang legal na tagapagmana. Ang mga legal na tagapagmana ng iyong asawa ay ikaw, ang kanyang limang anak sa nauna niyang asawa at ang kambal niyang anak sa iyo (Artikulo 887, New Civil Code of the Philippines).

Kapag ang namatay ay may lehitimong mga anak o legitimate children at hindi lehitimong mga anak o illegitimate children, ang hindi lehitimong anak o illegitimate children ay makatatanggap lamang ng tumbas na kalahating (1/2) bahagi sa katumbas na makukuha ng isang lehitimong anak o legitimate child. (Artikulo 895)

Samantala, ikaw bilang isang legal na asawa ay makatatanggap ng parte sa mana na katumbas ng matatanggap ng isang lehitimong anak o legitimate child. (Artikulo 996)

Sa kaso ng iyong asawa, ang lupang ibinigay sa kanya ng kanyang mga magulang noong 1985 ay solong pag-aari niya dahil ito ay ibinigay ng kanyang mga magulang. Ito ay paghahati-hatian ayon sa Artikulo 895 at Artikulo 996 ng New Civil Code.

Ang tricycle naman na naipundar mo at ng iyong asawa ay maituturing na pag-aari ninyong dalawa. Sa gayon, ikaw ay may karapatan sa kalahati ng tricycle na iyon. Ang kalahating pag-aari ng iyong mister ang siyang paghahati-hatian ninyo.

Samantala, tungkol naman sa lupang ibinigay ng asawa mo sa kanyang anak, ang lupang iyon ay magiging parte na ng matatanggap ng anak kapag namatay na ang asawa mo. Ito ay ibabawas na lang sa dapat na matatanggap ng anak sa kanyang  mamanahin (Artikulo 909).

Sa insurance naman ng iyong asawa, hindi mo isinaad kung ang insurance na ito ay isang life insurance. Kapag ito ay life insurance, ang taong nakasaad sa Insu-rance Policy bilang beneficiary ang siyang makakakuha ng proceeds ng insurance. Kapag walang nakasaad na beneficiary sa Life Insurance ng asawa mo ay paghahati-hatian ng mga legal na tapagmana ang proceeds na matatanggap sa Insurance (Vda de Consuegra v. GSIS, 37 SCRA SCRA 315 [1971]).

Atorni First
By Atty. Persida Acosta

loading...

11 thoughts on “Hatian sa ari-arian

  1. Gud day po atty. Gusto ko lang po ikosulta yobg nangyari sa lupa namin kasi nabili ng papa ko un 1984 pa s halagang 1,500 2 hectares po. Dati kasi walang actual na pagsukat po bsta tinuro lang ng may ari kung hanggang saan lang at nkalagay po sa stewardship ng lupa 1.5 more or less kasi dati po itong forestal area ngayon lng po oct 2016 bigla nagreklamo ung kalapit lupa namin na pamangkin ng may ari kc babawiin daw nila ang lupa kc sumobra kami at pinasukat ulit namin ngayon ksama ang taga munisipyo at naging 4 hectares daw ito.ang tanong ko po ay may karapatan ba sila na bawiin ang lupa khit na may mga tanim na ito at un tlga ang tinuro ng may ari kung hanggang saan lng lupa na nabili? Maraming salamat po.

  2. Atty. Acosta,

    Kami po ay walong magkakapatid, 3 po dito ang nagtayo ng bahay sa lupang kaparte lamang ng aking ama na kung saan nakatayo rin ang aking mga magulang, sa kabuuan po ay 4 ang nakapwesto sa lumang namana ng aking ama kasama ang matandang bahay . ang 3 ay may kani-kanila na ring bahay sa ibang lugar. at ang 2 kasama po ako ay nakatira lamang sa bahay ng aking mga magulang. sa madaling salita 5 po sa mga anak ng aking mga magulang ang walang parte sa namana ng aking mga magulang. paano po ba ang hatian doon, lalo na at ang 3 nagtayo e nasakop na ang halos buong bahagi ng 200 square meters na kaparte ng aking mga magulang. kung yon po ay hahatiin ng equal, kasama po ba sa hatian ang aming mga magulang upang siya ay maging siyam na parte? at paano po ang gagawin kung nakatayo na ang 3 kong kapatid at wala ng tatayuan ang 5 natitira? salamat po

  3. Magandang Araw po Atty. Acosta may tatanung lang po ako regard sa Haitian ng lupa namin na mana ganito po ang sitwasyon apat po naming maghahati na magkakapatid magkakatabi po kami ng bahay bale po binakuran po kami sa harapan tapos po ang gusting Haitian nanaman ay ung NASA likod ng bahay ko bale pp ang mangyayaring Haitian at ung sa likod ng bahay namin at gusto pa nila ay pahalang na Hatian di daw po padiretso pwede po ba ung ganoong hatian ??

  4. Good day atty. Acosta

    kami po ay apat n magkakapatid at ang panganay na lmang ang walang asawa at anak.
    patay na po ang aming ina at buhay pa ang aming ama.
    pinamanahan po ang aking ina ng lupa na kung saan kami ngyn nkapagpatayo ng bahay,ngayon po ako ay bumukod at nagpatayo na din ng bahay doon sa minanang lupa ng aking ina.
    ngayon po nagkakaalitan po kami ng aking ama dahil gusto nyang maghukay ng kanal sa harapat ng bahay ko tumangi ako dhil harap ko na un.at sabi wala daw akong karapatan dahil kanya daw ang lupang iyon,dahil siguro sya ang asawa ng aking ina.

    tanong ko lng po…wala po ba akong karapatang pigilan siya at tama ba ang ginagawa niya.

    wala pa pong titolo ang aming lupa dahil kakahati palang nito.ang meron lang ay iyong mother title na kung saan pinaghatihati ang lupa sa mga kapatid ng aking ina.

    anu po ba ang tamang legal n pamamaraan ang dapat gawin sa aming sitwasyon.

    maraming salamat po sa inyo.

  5. Magandang Araw po Atty Acosta,

    Hiwalay na po kmi mag asawa pero hindi pa po putol ang kasal namin,  gusto ko lng isangguni, ang pag hahati ng ari arian, meron po kasi kming 2000sq meter na lupa, Pwede po bang bayaran ko na lng ang parte nya sa lupa para sakin nlang nka pangalan titulo,  kung d pwede, maaari bang gumamit ako ng dummy na kunyare sila bibili ng property?

  6. gud am po magtatanong lang po sana aq bout po s lupa ng lola q.ung lupa po n un sa knila po mag anak tpos ng mmtay po ung lolo q ng kron xa ibang aswa pro d po cla ksal ng pangalwa nya asswa ngaun po nmtay n po ung lola q..naiwn po ung pangalawa nya s bhay sbi po ng tatay q pwd xa tumira don s bahay bsta wag po ibenta ung bahay at lupa..ng pgwa p nga po s barangay..kso po mga ilang bwan po nlman nmin n iba n ang me ari ng bhay at lupa ng hinhanapan po nmin cla ng ksultan qng pno npunta s knila ung lupa pinkita po nila ung ksultan n donate dw po un ng pangalawa aswa ng lola q..pwd po b un..ng hhbol po kc mga ank ng lola  q ayaw n ibigay khit ung brgy.chairman nmin pnig din s kbila…cnbihan p po kmi n mg demanda n lng po..ano po b dpat nmin gwin..pwd b ung ksultan nlia n donate ung lupa 

  7. my tatanong po ako regarding sa nanay ko po…..namatay npo magulang nya matagal npo since 80’s hanggang ngyun po wala p po sya ntatanggap n mana from her parents…wala po kmi alam na batas regarding po dun sa mana…..salamat po..

  8. mag tatanung lang po,may habol po ba ang eligitimate child sa mamanahin ng ama sa kanyang ina?  ,na matay na po yung bayaw ko.na hindi na isalin sa kanya ang mga mamanahin na lupain,kung sakali po ba  na ma ibenta yung lupain na yun e my  ma hahabol ang mga pamangkin ko.?                                                                                                                                                                           isa pa pong katanungan,my ma hahabol po ba ang mga eligitimate child sa mga ari arian ng asawa ng bayaw ko,na matay na po ang bayaw ko,naka pangalan po ang mga aria arian sa asawa ng bayaw ko. salamat po..:)

  9. Dear atty. Acosta,
          
    Legal po kaming mag asawa, isa pong seaman ang asawa ko may dalawa po kming anak pawang maliliit pa po sila. Balak ko po sana mkipag hiwalay sa kadahilanang nahuli ko po sya sa usapan nilang mag ka ibigan na kumukuha sya ng babae habang nsa barko sya. May mga bagay din po kmi di mapag kasundoan. Atty. ano ano po ang mga karapatan ng mga anak ko at ano din po ang karapatan ko bilang asawa sakali mag hiwalay kami?…Pagdating sa mga investment po?…Sa pagiging benefeciary kmi parin po ba ang dapat ilagay nya sa contrata pag aalis sya?…Pag dating po sa suporta bali ano po yung magiging base po pag dating sa suporta?

    Marami pong salamat!

    Mrs. Alenton

  10. Good afternoon Atty. Acosta,

    Nais ko po sana humingi ng payo kung ano ang nararapat sa paghahati ng mana.

    meron po kaming mamanahin na lupa sa namatay kong ama na pinamana sa kanya ng kanyang ama, itong lupa  na ito ay nagkaroon ng kaso simula pa noong nabubuhay ang mga lolo ko at tatay ko ito ay ang land grabbing ng katabing lupa namin. 

    namatay na po ang mga magkabilang partido at ipinagpatuloy na ng mga anak ang kaso.

    matatapos napo ang kaso at may balak na ang magulang namin(mother) na paghahatian ang lupa, ang pinoproblema po namin, mula nung namatay ang mga lolo at tatay ko ay pinagpatuloy ng panganay namin kapatid ang kaso, siya rin po ang lahat ng gumastos sa kaso at nagbayad sa kaso.

    halimbawa po ang lupain namin ay 16 hectares, tama po ba na siya ang magdesisyon na kukunin ang kalahati bale 8 hectares sa kanya at ang natitirang 8 hectares ay yun ang aming paghahatian.

    tama po ba na gaun ang mangyayari o kailangan parin na ang magulang namin (mother) ang siyang maghahati.

    maraming salamat attorney. GOD BLESS…

Leave a Reply

Your email address will not be published.