Agawan sa Ari-Arian ng mga Magulang

Dear Atty. Acosta,

KAMI PO ay anim na magkakapatid at patay na po ang tatlo. Ang bunso po naming magkakapatid ay seaman at sa madaling salita, may pera. Pinabago niya ang bahay ng aming mga magulang.

Patay na po ang aming ama at magtatatlong taon na pong namamatay ang aming ina, nasa kanya po ang orihinal na titulo at ang xerox copy ay nasa amin ng ate ko. Ang ate po namin ay may asawa na po at doon nakatira sa asawa niya at ang bunso ay may asawa na rin at siyam na anak. At ako po ay wala pang asawa, minsan po nag-away kami at gusto niya akong palayasin sa bahay dahil siya raw ang nagpagawa. Tama po ba siya roon? Paano po ba ang hatian sa mana? Sino po ang masusunod sa aming dalawa, ang bunso na may pera o ang nakatatanda na walang pera?

Gusto ko po sanang mahati sa tamang hatian para ako na po ang magbabayad ng amilyar sa lupa at para maging legal.  Papaano po ang sinasabi niyang bahay, papaano ang mangyayari sa amin? Magiging kanya po ba ang buong bahay na iyon? Hanggang dito na lang po ang aking liham at sana mabigyan ninyo ng kasagutan.

Lubos na gumagalang,

Rey

Dear Rey,

ANG LAHAT ng anak ay may pantay-pantay na karapatan sa mga iniwang ari-arian ng kanilang namayapa nang mga magulang. Kung walang iniwang huling habilin ang inyong magulang, hindi kayo o sinuman sa mga kapatid ninyo ang masusunod tungkol sa hatian ng ari-arian, ang batas ang nagtatakda ng tamang paraan ng hatian sa mga ganitong pagkakataon.

Ayon sa batas, ang mga lehitimong anak ay magmamana sa kanilang mga magulang nang pantay at walang pagkakaiba base sa edad o kasarian ng mga ito. (Art. 978, Civil Code of the Philippines) Samakatuwid, pare-pareho ang makukuha ninyong magkakapatid. Nais din naming ipaalam sa inyo na kahit namatay na ang inyong ibang mga kapatid, sila ay may karapatan pa ring magmana sa inyong mga magulang sa pamamagitan ng kanilang mga anak, kung mayroon man. Kung wala naman silang naiwang anak, paghahati-hatian ninyong tatlo nang pantay ang mga bahagi na dapat ay sa kanila. (Art. 1018, Civil Code of the Philippines)

Bago mahati ang ari-arian na naiwan ng inyong mga magulang, tinuturing na pag-aari ninyong magkakapatid ang nabanggit na ari-arian. (Art. 1078, Civil Code of the Philippines) Samakatuwid, walang isa man sa inyo ang maaaring mag-angkin ng isang partikular na bahagi dahil nga ito ay hindi pa napapartisyon. Bilang tagapagmana, mayroon kayong karapatan na hilingin ang pagpapartisyon ng ari-arian ng inyong magulang upang mahati na ito at malaman na ninyo kung kanino mapupunta ang bahagi ng ari-arian na naiwan ng inyong magulang (Art. 1083, Civil Code of the Philippines).

Dahil na rin kayo ay isa sa nagmamay-ari ng lupa kung saan nakatayo ang bahay na ipinagawa ng inyong kapatid, hindi kayo maaaring paalisin ng inyong kapatid. Kung kayong mga tagapagmana ay makapag-uusap at magkakasundo sa hatian ng lupa, hindi na ninyo kinakailangan pang pumunta sa husgado upang hatiin ang lupa. Kung posible, maaari na lamang ninyong italaga ang bahagi ng lupa kung saan nakatayo ang bahay na siyang parte na mapupunta sa inyong bunsong kapatid. Kung maliit lamang ang lupa at hindi ito praktikal na hatiin, maaari na lamang ninyong ibenta ito kasama ang bahay at paghati-hatian ang pinagbentahan pagkatapos ibawas ang nagastos ng inyong kapatid sa pagpapagawa ng bahay. Subalit kung hindi kayo magkasundo, kinakailangan nang dalhin ang usapin sa husgado upang ito na ang magdesisyon kung paano hahatiin ang nasabing lupa.

Nais naming ipaalala sa inyo na ang opinyon na ito ay nakabase sa inyong mga naisalaysay sa inyong liham at sa pagkakaintindi namin dito. Maaaring maiba ang opinyon kung mayroong ibang mai-dagdag.

Atorni First
By Atty. Persida Acosta

loading...

13 thoughts on “Agawan sa Ari-Arian ng mga Magulang

  1. Hello po Atty. Ako si Leony Felaire more than 30 yrs na dito sa Switzerland. normally po 30yrs na rin dito ang ate Fely ko kaso po umuwi sya dyan sa Pinas bale 3yrs na. Mulat sapol po 3 dekada na sya ang nagpagawa ng bahay namin sa Tondo at may bahay at lupa din sya sa Narvacan, Last Oct. 23 po ay namatay sya sa heart attack at ginastusan ko lahat nagpadala ako sa ate naming panganay para sa lahat funeral, kabaong lahat lahat panggrocery at ambulance galing Ilocos thru Manila at pabalik sa Ilocos dahil ayaw iburol ng Nanay namin sa bahay sa Tondo….then naiayos na po ang lahat at ready ng alis sa manila kaso ang nanay at brother Jose namin eh nagwala na sa Narvacan iuwi ang bangkay sa bahay ni Jose, wala pong nagawa ang ibang kapatid namin dahil naghariaharian na si Jose, ang masakit po ay ako ang gumastos dahil gusto ko lang mailibing ng maayos ang ate ko…7 po kaming magkakapatid at ako po ang bunso sa lahat at sinundan ko si ate Fely na patay na sa ngayon….Ayon po nadissappointed po ako kay sabi ko ni kusing wala na akong ipapadala dahil kinuha nila ang bangkay dahil po kilala namin na si Jose or (Boy) ay mukhang pera mulat sapul pa noon, ngayon po binabalak po nyang ibenta ang mga ariarian ng ate Fely ko sa Narvacan kahit wala silang titulo at may mga interesado daw bumili kasi ibibigay nya ng maliit na halaga dahil ang reason nya sa pagpapalibing daw sa ate Fely ko at isa pa ang Nanay ko ay panig sa kanya….paano po yon eh ang isa po naming kapatid doon pinatira ng ate Fely dahil mahirap silang magpamilya….At yang pong Jose Boy ay gusto nyang withdrawhin yong bank ng ate Fely ko at umaasa yang Jose Boy na may makukuhang milyones dito sa Switzerland….eh ang patakaran po ng Swiss dito ay kung may anak si ate Fely ay yon lang ang babayaran nila….at ang sabi po ng Swiss na ireport lang ang death certificate at swiss passport sa swiss embassy para mairegisterd si ate Fely dito sa Swiss na patay na po…..Kung sa akin po mas gugustuhin ko pang mapunta sa Bank at Gobyerno ang lahat ng pera at ariarian ng ate Fely ko dahil pinagpaguran nya yan ng matagal na panahon at namatay syang maraming hinanakit, sama ng loob, dissappointment, galit, umiiyak dahil 7 months before ay umalis sya sa bahay sa tondo para hindi sila laging nag aaway at hindi na sya ipabugbog ni Nanay kaya lumipat si ate sa kabitbahay kahit masakit dahil sya ang nagpatayo ng bahay tapos sya ang mangungupahan ng maliit na kwarto sa kapitbahay at now doon sya namatay at now si nanay at si kuya Boy ay gustong kamkamin lahat ang ariarian ni ate Fely….humihingi po ako ng payo dahil sa ngayon po gusto nilang ibenta ang mga ariarian ng ate fely…..wala na po akong pakialam kaso po may mga 4 pa pong mga kapatid ko doon at yong isa ay pinatira ni ate fely eh paano po kung ibenta na saan po tutuloy yong isa naming kapatid at mga anak nya…..sana naman po maging fair sila……umaasa po akong masagot nyo itong sulat ko tuliro na po ako ayaw ko na sanang makialam sa Pinas but gusto ko lang po na patas sila Nanay at Boy……Salamat po: Leony…here in Switzerland

  2. Dear Atty.
    Tanong ko lang po pwede ba maibenta ang isang titulo kahit dalawa lang ang pipirma sa deed of sale? Sa tatlo po kz nakapangalan ang titulo. Salamat

  3. Dear Atty.
    Tanong ko lang po pwede ba ibenta ang isang titulo kahit dalawa lang ang pumirma sa deed of sale? Nakapangalan po ang titulo sa tatlo .

  4. Hi po medyo complicated po pasensya po yung aking tyahin ay nag asawa at ngayon siya namatay na ngayon yung bahay ng aking lola ay inaangkin ng asawa niya meron po ba siyang parte? Dahil yung sa tatay ko ay nakuha na niya.

  5. Atty magandang gabi po. Ang tanong ko lang po kung pwede po pakialaman ng anak ang upa sa mga apartment na ipinamana na ng aming ina at may titulo na rin po na nakapangalan sa amin kc lagi po sinasabi ng aming ina na wala pa rin kaming karapatan na kunin yung upa sa mga apartment kasi buhay pa daw sya. Kaya naman po namin tinanggal ang karapatan sa ina namin na sya ang kumuha ng upa sa apartment kasi nauubos po ang pera ng hindi namin alam kung saan nya ginagastos ang pera at ayaw nyang sabihin.

  6. eto po ang prob ko . pano po kung may asawa ang kuya ko na namatay siya po ang may ari ng bahay ngunit hndi po sila kasal at wala pang 10 taon nagsasama . at may anak sila ngunit ampon lang ito at pamangkin pa ng asawa ng kuya ko inampon nila at lahat po ng ari arian ng kuya ko busines at sasakyan nasakanila napo . ang tanging bahay lang g kuya ko ang gusto namin makuha dahil galing pa yun sa pinagbentahan ng bahay ng magulang namin upang may pang busines sila mag asawa ngunit sa kuya ko po ipinangalan nalulungkot lang po ako kase wala po kami nakuha lahat magkakapatid na parte sa pagbenta ng bahay ng magulang namen . sinolo lang nila at ngayun ung bahay na nabili ng kuya ko na namatay ay gusto namin makuha kahit hndi na po ang mga busines at sasakyan nila . bahay lang po kase dun naman knuha yun ng kuya ko ung pnambili nun sa dating bahay ng magulang namin sakanya lang nya pnangalan . tanong lang po kung may laban po ba kami sa asawa ng namatay namin na kuya kase gusto nya po makuha lahat lahat sa amin . wala napo kami mapupuntahan .dahil yung kuya ko namatay dun sa bahay na yun na kami pinatira mula n ng binili yun at hndi napunta asawa niya dun gsto nya lang makuha yung bahay ngayon para ibenta at idagdag sa business nya . ano po ang dapat kong gawin . ako po ang pnakabunso sa amin magkakapatid . hndi naman po sila kasal at wala pa 10years nagsama . may karapatan din po ba kami . paki sagot po salamat po ..

  7. magandang buhay po Atty. Acosta;
    Ganito po ang sitwasyon: yung lupa po ay nakapangalan parin sa mga lolo’t lola ng asawa ko. May mga anak pong naiwan at matatatanda na at yung iba ay namatay subalit may mga naiwang pamilya, may kasal at hindi kasal pero yung magulang ng asawa ko ay kasal pero bago po namatay ang father-in-law ko ay binigyan nya po ako ng SPA para sa anumang aasikasuhin para sa parte nya. May karapatan po ba kaming umapila para makuha ang tamang sukat. Kasi po pinagkakaisahan kami kesyo sila daw yung unang tumira at naghahari-harian. Bigyan nyo po ko sana ng advice kung anong hakbang dapat ang tama ko pong gawin.
    Maghihintay at umaasa po ako na matugunan at matulungan ninyo po sana ako.
    Maraming salamat po.

  8. Magandang araw po, nakapagpundar po ang aking magulang ng bahay sa pamamagitan sa pagsisipag ng aking nanay, ngunit ang aking tatay ay nambabae at nilulustay ang pera ng aking nanay, namatay po ang aking nanay sa sama ng loob dahil narin sa pambabae ng akin tatay, nung makalipas ang isang taon itinira ng aking tatay ang babae nya, ngunit ang aming bunsong kapatid ay nakatira parin sa bahay ng aking magulang dahil walang bahay ang ming bunsong kapatid, ngunit lagi sinasabi ng aking tatay na ibebenta nya ang bahay at magsasama sila ng babae nya, kawawa po ang aming bunso dahil bago mamatay si nanay ibinilin lang sa salita na sa bunso nmin mapunta ang bahay at lupa.. may karapatan po ba ang mga anak na tumutol o magreklamo sa aming tatay? Anim po kami na tutol na ibenta ang bahay dahil nakalaan ito sa aming bunsong kapatid! Salamat po

  9. magandang araw po.nais lang po nming malaman kung pano ang hatian ng lupang naiwan ng nanay at tatay ko. Apat po kaming magkakapatid, ako nlng po ang buhay. ngaun my dalawang hipag po akong nagnanais na magkaroon ng malaking parte ng lupa. Ung isa hindi kasal sa kapatid ko pero my anak sila. Ung isa nman po kasal sa isa ko pang kapatid. Ano po bang dapat kong gawin? At pano po ang hatian nmin sa lupa?
    maraming salamat po.

  10. Dear atty Costa .ako po ay nalilito gusto ko po kaze ng malamn kung may valid po ba ang iniwan n kasulatan ng aking mga magulang tungkol po ito sa aming bahy at lupa n nakasaad po dito n binibili ko po ang bahy sa halagang 50 twasnd pesos noong 1991 …at ito po ay may prima ng aking mga magulang at dalawang testigo at Naka notarized pa po ito galing sa city hall ..kaso po patay npo yung attorney n gumawa at yung isang testigo…pinakita ko po ito sa aking mga kapatid sapagkat n tatakot po ako n baka malito muli yung ginawa nila sa akin n ibeninta po nila ang 100sq ng aming bahy .n hindi ko po n alalayan ..nlaman ko po ito ng matapos n nilang partihin ang pera ..attorney ang gusto ko pong malamn kung may karapatan po b akong ipag Laban yung binigay sa akin ng aking magulang na nakakasasaad po doon ay binili ko po sana po matulongn ninyo ako ..kz po malapit n pong masira yung kasulatan ..
    Nakikiusap
    Teresa

  11. Dear Atty Acosta

    Ano po ang effect ng last will na notarised ng notary public pero ayaw mong tanggapin ng mga iba pang tagapagmana dahil di daw pirma ng magulang na nagpamana.

    Di po ba pag notarised & nakalagay sa testament na personally appeared, with name , res cert issued, at & date, known to me to be the same person who executed the foregoing instrument she acknowledged to me that the same is her true & voluntary act & deed” pinapatuyan na sya mismo ang personal na me gusto ng nakasaad sa notarised document.

    Salamat po sa payo nyo

  12. dear Atty Acosta.

    ang lola ko po ay anmay lupa na titulado na pinamana nya sa nanay ko noong 1991.. na may last will at testament…. napatituluhan na rin po ito ng lola ko sa pangalan ng nanay ko.. pero sila po ay 3 magkakapatid na buhay pa nuong panahon ng paglipat nya ng titulo……namatay po ang lola ko 1994.. ngayon po naghahabol po ang mga pinsan ko na anak ng tyahin ko na nakatirik ang bahay nila sa lupa ng lola ko na pinamana sa nanay ko.. wala daw kami karapatan na angkinin at bawiin ang lupa na kinatitirikan ng bahay ng mga pinsan ko…

  13. atty pano po kung yung tatay lang po ang namatay at yung anak ayaw po ibenta yung bahay at lupa kasi pera po iyan mabilis maubos unlike pag may bahay ka alam mo na nasafe ka may habol po ba yung anak maraming salamat po

Leave a Reply

Your email address will not be published.